Αυτόν τον Ιούνιο, το The Lyceum Project επιστρέφει στο Ωδείο Αθηνών, δίπλα στο Λύκειο του Αριστοτέλη -έναν ιστορικό χώρο-σύμβολο για τη φιλοσοφία. Η τρίτη του διοργάνωση έχει θέμα «Αλληλένδετη Νοημοσύνη: Έμβια. Προγονική. Τεχνητή.» και ανοίγει τον διάλογο για τη σχέση ανάμεσα σε τρεις μορφές νοημοσύνης: τη νοημοσύνη της φύσης και των οικοσυστημάτων, τη σοφία που μας έχουν κληροδοτήσει μέσα στους αιώνες οι προηγούμενες γενιές και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πώς μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να αλληλεπιδράσει με την Προγονική και την Έμβια Νοημοσύνη, ώστε να προσφέρουν λύσεις για το κοινό μας μέλλον και να χαράξουν τον δρόμο προς έναν πολιτισμό που σέβεται και προστατεύει όλες τις μορφές ζωής;
Για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της εποχής μας, ακολουθούμε μια διεπιστημονική και ολιστική προσέγγιση. Με οδηγό τη φιλοσοφία, την επιστήμη, την τεχνολογία, τις τέχνες, την πνευματικότητα και την κοινωνία, κάποια από τα ερωτήματα που τίθενται είναι:
Τι μπορούμε να μάθουμε από τη νοημοσύνη που συναντάμε στη φύση, στα δάση, στους ωκεανούς, ακόμη και στα δίκτυα των μυκήτων κάτω από τα πόδια μας;
Κατανοούμε πλήρως πόσο βαθιά εξαρτάται η ευημερία μας από τα ζωντανά συστήματα του πλανήτη;
Θεωρούμε ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη είναι η σημαντικότερη μορφή νοημοσύνης;
Πώς το υποκειμενικό μας πρίσμα για τη νοημοσύνη διαμορφώνει σκόπιμα ή άθελά μας την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Και τελικά, πώς μπορούμε να αναπτύξουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ένα βιώσιμο και συμπεριληπτικό εργαλείο που υποστηρίζει τον άνθρωπο και τον πλανήτη;
Οι ενότητες του συνεδρίου
Οι συζητήσεις θα διεξαχθούν σε τρεις επιμέρους ενότητες. Καθεμία είναι αφιερωμένη σε μια μορφή νοημοσύνης, ενώ μια κοινή αφηγηματική γραμμή θα συνδέει όλες τις συζητήσεις.
Έμβια Νοημοσύνη
Το απόγευμα της Παρασκευής 19/6 εστιάζουμε στη νοημοσύνη της ίδιας της ζωής, την πιο περίπλοκη, μυστηριώδη και σε μεγάλο βαθμό ακόμα ανεξερεύνητη μορφή νοημοσύνης. Από τα περίπλοκα δίκτυα του ανθρώπινου εγκεφάλου και τις διεργασίες ζώων και φυτών, έως τη συμβίωση των οικοσυστημάτων και την αντίληψη του πλανήτη μας ως ζωντανού οργανισμού, η Έμβια Νοημοσύνη αποκαλύπτει την έμφυτη σοφία που διέπει κάθε ζωντανό οργανισμό. Αυτό το πρώτο μέρος εξετάζει τη σοφία της φύσης και μας καλεί να υποστηρίξουμε τον εύθραυστο πλανήτη μας.
Προγονική Νοημοσύνη
Από το Λύκειο του Αριστοτέλη και τη σημασία της νόησης μέχρι άλλους μεγάλους πολιτισμούς του κόσμου, το πρωί του Σαββάτου 20/6 συζητάμε για την προγονική σοφία, την πνευματικότητα και τη φιλοσοφία. Η προγονική νοημοσύνη μάς προσκαλεί να αναλογιστούμε πώς διαφορετικές κουλτούρες, όπως οι αυτόχθονες και οι ανιμιστικές, έχουν κατανοήσει τι σημαίνει να ζεις καλά (εὖ ζῆν) και σε αρμονία με τη φύση. Αυτό το μέρος του προγράμματος εξερευνά τις ηθικές και πνευματικές ρίζες που μπορούν να μας καθοδηγήσουν προς την ισορροπία και την ουσιαστική ύπαρξη, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από αναταραχή και αποσύνδεση.
Τεχνητή Νοημοσύνη
Το διήμερο κλείνει διερευνώντας τους ορίζοντες που ανοίγει η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και τις βαθιές ευθύνες μας κατά τη διαμόρφωση και τη χρήση της. Θα εξετάσουμε με ποιους τρόπους η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμπεριλάβει την Προγονική Νοημοσύνη ώστε να αντιμετωπίσουμε τις κοινωνικές και οικολογικές προκλήσεις. Θα δούμε πώς μπορεί να ενσωματώσει την πρόσφατη επιστημονική γνώση για την Έμβια Νοημοσύνη και να συνεισφέρει σε αυτή. Τέλος, θα αναστοχαστούμε για το πώς μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα, συνδέοντας την ανθρώπινη γνώση με τα δίκτυα της ζωής που μας περιβάλλουν.
Η αλληλένδετη σχέση ανάμεσα σε αυτές τις τρεις μορφές νοημοσύνης μάς καλεί να επαναπροσδιορίσουμε τη συμβίωσή μας με τη φύση και τη σχέση μας με την τεχνολογία και να υιοθετήσουμε μια θεώρηση του κόσμου που θέτει στο επίκεντρο όχι μόνο τον άνθρωπο αλλά και τον πλανήτη.
Περισσότερες πληροφορίες και το αναλυτικό πρόγραμμα θα ανακοινωθούν σύντομα στην ιστοσελίδα της διοργάνωσης: thelyceumproject.ai
Σχετικά με το The Lyceum Project
Το The Lyceum Project πραγματοποιείται κάθε Ιούνιο, στο Ωδείο Αθηνών, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο του Λυκείου του Αριστοτέλη. Πρόκειται για μια διεπιστημονική πρωτοβουλία που συνδέει τη Φιλοσοφία με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), σε συνεργασία με κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα και διεθνείς οργανισμούς.
Στην πρώτη του έκδοση εισήγαγε ένα αριστοτελικό ηθικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ΤΝ. Το 2025, το The Lyceum Project επικεντρώθηκε στη θεματική «Τα παιδιά στην εποχή της ΤΝ». Οι συζητήσεις και διαλέξεις ανέδειξαν τη σημασία της αναγνώρισης της φωνής των παιδιών και της τοποθέτησής τους στο επίκεντρο των προσπαθειών για τον επαναπροσδιορισμό του τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και πώς τα παιδιά μπορούν να ευημερούν σε έναν κόσμο όπου η ΤΝ είναι παντού.
Ο θεσμός είναι σε πλήρη εναρμόνιση με την διακήρυξη για «Συμπεριληπτική και Βιώσιμη ΤΝ για τον Άνθρωπο και τον Πλανήτη» που υπογράφηκε στη Διεθνή Σύνοδο για την ανάληψη δράσης για την ΤΝ στο Παρίσι τον Φεβρουάριο του 2025, προωθώντας πολυμερείς διαλόγους και συνεργασίες για τη διακυβέρνηση της ΤΝ.
Εκπληρώνει, επίσης, ένα από τα εμβληματικά προγράμματα του «Εθνικού Σχεδίου Μετάβασης στην Εποχή της ΤΝ της Ελλάδας» με σκοπό τη φιλοξενία μιας ετήσιας παγκόσμιας συνάντησης υψηλού επιπέδου για την ηθική και την χάραξη πολιτικής στον τομέα της ΤΝ.
Σχετικά με τους διοργανωτές
To Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» είναι το μεγαλύτερο διεπιστημονικό ερευνητικό κέντρο της Ελλάδας. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε εθνικές και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ΤΝ, μέσω του Ινστιτούτου Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών.
Iστοσελίδα: https://www.demokritos.gr/
Το World Human Forum είναι μια δεξαμενή σκέψης και δράσης, ένας κόμβος γνώσης και πρωτοβουλιών, που αποσκοπεί στην οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος για όλους. Μια παγκόσμια πρωτοβουλία πολιτών που αναδεικνύει και διασυνδέει τις καινοτόμες δυνάμεις του πλανήτη μας, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου, οικολογικού πολιτισμού.
Ιστοσελίδα: https://worldhumanforum.earth/
Η Ειδική Γραμματεία Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού (Foresight) στην Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης αποτελεί τον θεσμικό φορέα που εφαρμόζει μεθόδους προοπτικής διερεύνησης (foresight) μέσα από διεπιστημονικές και συμμετοχικές προσεγγίσεις. Συμβάλλει στον σχεδιασμό μακροπρόθεσμων δημόσιων πολιτικών, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, τη στρατηγική αυτονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας, προάγοντας παράλληλα τη συμμετοχή της κοινωνίας στη διαμόρφωση των εξελίξεων του μέλλοντος.
Ιστοσελίδα: https://foresight.gov.gr/
Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος (ΚΕΣ) του Πανεπιστημίου Harvard αποτελεί ένα διεθνές κέντρο του Harvard που έχει ως κύριο σκοπό να υποστηρίξει και να προωθήσει τη μελέτη του ελληνικού πολιτισμού μέσω της αξιοποίησης διεπιστημονικών και διαχρονικών προσεγγίσεων. Παράλληλα, ως διεπιστημονικός κόμβος του Πανεπιστημίου Harvard στην Ελλάδα, το ΚΕΣ υποστηρίζει το έργο των μελών της κοινότητας του Πανεπιστημίου και συνδέει άτομα, οργανισμούς και αποφοίτους από τις τοπικές κοινότητες με το Harvard, προάγοντας τη συνεργασία μεταξύ μελετητών/τριών, φοιτητών/τριών και ερευνητών/τριών από όλον τον κόσμο.
Ιστοσελίδα: https://el.greece.chs.harvard.edu/
Το Ωδείον Αθηνών είναι το παλαιότερο και κορυφαίο εκπαιδευτικό ίδρυμα για τις παραστατικές τέχνες στη σύγχρονη Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 1871 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός και διατηρεί, μέχρι σήμερα, αναλλοίωτο τον κοινωφελή, μη κερδοσκοπικό του χαρακτήρα. Επιπλέον, επεκτείνει συνεχώς το εκπαιδευτικό και πολιτιστικό του έργο, με το βλέμμα στραμμένο σταθερά προς τις διεθνείς τάσεις και προκλήσεις του μέλλοντος.
Ιστοσελίδα: https://www.athensconservatoire.gr/
Η IEEE Standards Association SA είναι ένας παγκόσμιος, τεχνολογικός και ανεξάρτητος οργανισμός, που στοχεύει στην προώθηση της θεωρίας και των εφαρμογών της επιστήμης της πληροφορικής και των ηλεκτρονικών συστημάτων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του επαγγέλματος με γνώμονα την προσφορά στην κοινωνία.
Iστοσελίδα: https://standards.ieee.org/
